Devojačka čast važnija od života: Bežeći pred Turcima 50 mladih Srpkinja izabrale smrt umesto sramote!
Na stranicama srpske istorije gotovo je izbledeo zapis o podvigu pedeset mladih Srpkinja koje su, nakon sloma Prvog srpskog ustanka, izabrale smrt umesto ropstva. Bežeći pred turskom odmazdom 1813. godine, uhvatile su se za ruke i skočile u Savu kod sela Skela, nedaleko od Obrenovca.
Ne želeći da izgube čast, dostojanstvo i slobodu, ove devojke odlučile su da život okončaju u reci, ostavljajući za sobom jednu od najpotresnijih priča srpske istorije. Ipak, više od dva veka kasnije, njihov podvig nije dobio spomen-obeležje dostojno žrtve koju su podnele. Na njih danas podseća tek skroman natpis na zgradi Doma u Skeli.
Slom ustanka i dolazak turske vojske
Posle početnih uspeha Prvog srpskog ustanka i proterivanja Turaka iz većeg dela Srbije, usledio je preokret. Mirovnim sporazumom Rusije i Osmanskog carstva, zaključenim u Bukureštu 1812. godine, Srbija je ostala bez ključne podrške i prepuštena turskoj odmazdi.
Već naredne godine ogromne osmanske snage krenule su u ofanzivu. Posebno snažna vojska, procenjena na oko 130.000 vojnika, nadirala je iz Bosne prema Beogradu. Pred tolikom silom otpor ustanika bio je osuđen na propast, a na putu osvajača našlo se i selo Skela. Upravo tada dogodio se tragični čin koji je ostao duboko urezan u sećanje lokalnog stanovništva.
Novo stradanje u Drugom svetskom ratu
Skela je novu tragediju doživela i tokom Drugog svetskog rata. Dana 15. avgusta 1941. godine postala je prvo mesto u tadašnjoj Jugoslaviji koje je bilo meta nemačke kaznene ekspedicije.
Kao odmazdu za ubistvo jednog nemačkog oficira i trojice podoficira, koje su likvidirali Posavski partizani, okupatori su streljali 15 meštana Skele. Uz njih su pogubljena i 42 taoca dovedena iz Beograda, iz Banjičkog logora i zatvora Specijalne policije.
Nakon egzekucije tela ubijenih ostavljena su obešena tokom čitavog dana kako bi zastrašila stanovništvo. Vest o zločinu emitovana je preko radija i objavljena u tadašnjoj štampi, dok je nemačka uprava štampala i poseban plakat kojim je javnost obaveštena o sprovedenoj odmazdi. Jedan primerak tog plakata danas se nalazi u stalnoj postavci Vojnog muzeja u Beogradu.
Heroine koje istorija ne sme da zaboravi
Dok gotovo svako mesto u Srbiji ima spomenik posvećen žrtvama Drugog svetskog rata, mnogo starija stradanja često su ostala sačuvana samo u narodnom predanju.
Više od dva veka među stanovnicima Posavine prenosi se priča o pedeset srpskih devojaka koje su kod Skele izabrale smrt umesto poniženja. Njihova imena polako tonu u zaborav, a uspomena na njihov podvig opstaje zahvaljujući sećanju meštana i retkim poznavaocima lokalne istorije.
Da su njihova imena uklesana na mestu stradanja, buduće generacije imale bi trajan podsetnik na hrabrost, dostojanstvo i žrtvu mladih žena koje su, u jednom od najtežih trenutaka srpske istorije, odlučile da slobodu plate sopstvenim životima.
