Potopljena sela, crkve i groblja kriju jezive legende koje i danas plaše narod

Srbija je zemlja bogata istorijom i brojnim tajnama, ali malo koja mesta izazivaju toliko strahopoštovanja i misterije kao ona potopljena sela, crkve i groblja koja danas leže na dnu brojnih jezera širom naše zemlje. Od Zlatarskog i Zaovinskog do Gazivodskog i Zavojskog jezera, vekovima se prepričavaju priče o „srpskim Atlantidama“ – ukletim vodama i legendama koje ni vreme nije uspelo da izbriše.

Zlatarsko jezero – otkriće potopljenog sela Kokin Brod

Ove zime pažnju javnosti privuklo je Zlatarsko jezero kod Nove Varoši, gde je poslednji pad nivoa vode otkrio ostatke nekadašnjeg sela Kokin Brod. Iz vode su izronili temelji crkve Svetog Jovana Krstitelja, stari nadgrobni spomenici i delovi nekadašnjih njiva – prizori koji su mnoge ostavili bez daha.

Za mlađe generacije ovo je bio gotovo nestvaran prizor, dok su stariji meštani sa setom oživeli uspomene na selo koje je pre više od šest decenija nestalo pod vodom. Pre izgradnje brane na reci Uvac 1961. godine, ovde su postojale kuće, kafane, bioskop i plodna polja, ali je izgradnjom hidroelektrane čitav kraj potopljen.

Meštani se i danas sećaju kako je krov crkve mesecima plovio po površini jezera, dok na Dumbelskom brdu i dalje stoji veliki krst koji podseća na nekadašnje groblje, vidljiv sa Ibarske magistrale.

Legenda o ukletim grobovima i „danku jezera“

Priče o tragedijama koje su se događale u ovom kraju dodatno su učvrstile verovanja u ukletu vodu Zlatarskog jezera. Lokalni stanovnici tvrde da je broj utopljenih jednak broju grobova koji nisu izmešteni prilikom potapanja sela.

Uz to, mnogi povezuju saobraćajne nesreće na deonici puta pored jezera sa „dankom jezera“ – cenom koju je voda uzela od ovog kraja. Posebno je bolna uspomena na 15 radnika koji su stradali tokom izgradnje hidroelektrane u Kokinom Brodu, što je dodatno učvrstilo priče o ukletoj vodi.

Zaovinsko jezero – sablasni prizori iz mulja

Slične scene otkrilo je i Zaovinsko jezero, kada je ispuštanje vode drastično smanjilo njegov nivo. Iz mulja su izronili ostaci kuća, zidovi i grobovi, ostavljajući sablasan prizor nekadašnjeg života pod površinom. Mnogi stanovnici veruju da su upravo potopljeni grobovi razlog čestih nesreća i tragedija u okolini.

Jezero Ćelije – poznato i kao „jezero smrti“

Jezero Ćelije kod Kruševca nastalo je 1972. godine pregrađivanjem reke Rasine. Na njegovom dnu nalazi se selo Zlatari, zajedno sa grobovima predaka i starom crkvom čiji vrh se ponekad nazire ispod vode, prema pričama lokalnih meštana.

Zbog brojnih utapanja i nesreća, ovo jezero je godinama okruženo jezivom reputacijom, te ga mnogi nazivaju „jezerom smrti“. Njegov oblik iz vazduha podseća na zmaja, što je dodatno podgrejalo mistične priče i narodna verovanja.

Gazivode – potopljeno srednjovekovno blago

Najzagonetnija priča dolazi sa dna jezera Gazivode na Kosovu i Metohiji. Formiranjem akumulacije početkom sedamdesetih godina prošlog veka potopljeno je čak 12 srpskih sela u Ibarskom Kolašinu. Ispod vode ostali su i vredni istorijski lokaliteti – ostaci dvora kraljice Jelene Anžujske, srednjovekovne crkve i kula zvonara, koji danas predstavljaju neiscrpnu riznicu legendi i misterija.

Potopljena sela i njihova tajanstvena sećanja i danas inspirišu mnoge istraživače i ljubitelje misterija. Ove priče nas podsećaju na prolaznost života, ali i na duboku povezanost naroda sa mestima koja su zauvek nestala pod vodom, ostavljajući iza sebe samo legende i uspomene.